Doświadczenie z poprzedniego zlecenia pomaga rozpocząć kolejne, ale nie daje gotowej mapy nowego domu. Inaczej może wyglądać organizacja dnia, rozmieszczenie potrzebnych rzeczy i podział zadań między opiekuna, rodzinę oraz inne osoby. Zamiast próbować zapamiętać wszystko podczas pierwszej rozmowy, warto przygotować własny plan uczenia się. Dzięki niemu łatwiej wskazać niewiadome i poprosić o wyjaśnienie konkretnej sprawy.

Nie chodzi o ocenę całego swojego przygotowania zawodowego. Tym razem pytanie brzmi: czego potrzebuję, aby wykonać uzgodnione zadania w tym miejscu?

Zacznij od niewiadomych związanych z najbliższym dniem

Wybierz czynności, które rzeczywiście mają pojawić się na początku pobytu. Przygotowanie śniadania, zrobienie zakupów czy obsługa domowego urządzenia mogą wymagać różnych informacji. Obok każdej pozycji zapisz, co już wiesz i co trzeba potwierdzić. Ogólna uwaga „nie znam domu” nie ułatwia rozmowy. Konkret „nie wiem, którego programu pralki używa się do tych rzeczy” pozwala od razu ustalić, kto i kiedy może pokazać sposób postępowania.

Nie zakładaj, że wszystko powinien wyjaśnić senior. Ustal z organizatorem współpracy, kto odpowiada za wdrożenie do poszczególnych spraw. Podopieczny może opowiedzieć o swoich preferencjach, a inna upoważniona osoba wyjaśnić ustalenia organizacyjne. Ważne, aby wiedzieć, do kogo wrócić z pytaniem, gdy dwie przekazane informacje okażą się sprzeczne. Pierwsza lista ma być krótka i użyteczna. Pozostałe pytania można zbierać w miarę poznawania codziennego rytmu.

Rozróżnij informację, pokaz i przygotowanie zawodowe

Nie każdą niewiadomą rozwiązuje ten sam rodzaj pomocy. Nazwę sklepu wystarczy zapisać. Sposób uruchomienia nieznanego urządzenia domowego lepiej wyjaśnić przy tym urządzeniu i jego instrukcji. Z kolei zadania wymagające odpowiednich kwalifikacji, przeszkolenia albo oceny bezpieczeństwa nie stają się dopuszczalne tylko dlatego, że ktoś krótko opowiedział, jak zwykle je wykonuje. W planie wdrożenia trzeba więc oddzielić poznawanie domowych zwyczajów od spraw wymagających właściwego przygotowania.

Możesz uporządkować pytania w trzech grupach:

• informacje do poznania: miejsca przechowywania rzeczy, uzgodnione godziny, osoby kontaktowe;
• czynności do pokazania i wyjaśnienia: obsługa konkretnego urządzenia zgodnie z instrukcją;
• zadania do sprawdzenia z osobą odpowiedzialną: zakres obowiązków, wymagane przygotowanie i granice samodzielnego działania.

Przy ostatniej grupie nie wpisuj „nauczę się w trakcie” jako gotowego rozwiązania. Zgłoś wątpliwość i uzyskaj właściwe ustalenia przed podjęciem zadania. Taka notatka nie służy rozszerzaniu obowiązków poza uzgodniony zakres ani zastępowaniu instruktażu dotyczącego czynności opiekuńczych.

Proś o wyjaśnienie jednej rzeczy naraz

Załóżmy, że potrzebujesz nauczyć się obsługi nieznanej pralki. Samo wskazanie przycisku uruchomienia nie wyjaśnia doboru programu, właściwego środka ani tego, co zrobić przy niezrozumiałym komunikacie. Poproś o przejście przez całą uzgodnioną czynność w spokojnym momencie. Następnie własnymi słowami opisz kolejność, którą rozumiesz. Pozwala to zauważyć różnicę między tym, co zostało powiedziane, a tym, co faktycznie zapamiętałeś.

Praktyczny pokaz nie powinien odbywać się w pośpiechu, przy jednoczesnym omawianiu kilku innych spraw. Jeśli rozmowa została przerwana, umów powrót do niewyjaśnionego punktu.

Przy wątpliwości lepiej zadać wąskie pytanie: „Czy ten środek jest przeznaczony do tego programu?”, zamiast potwierdzać ogólne „wszystko jasne”. Podobną zasadę można zastosować przy poznawaniu organizacji zakupów lub przygotowywaniu uzgodnionego posiłku. Nie jest to metoda samodzielnego uczenia się procedur medycznych ani obsługi specjalistycznego sprzętu bez odpowiedniego przygotowania.

Zapisuj własne pytania, a nie prywatne historie

W pomocniczej notatce wystarczy nazwa zadania, brakująca informacja i osoba, z którą trzeba ją wyjaśnić. Nie potrzebujesz szczegółowej historii zdrowia seniora ani kopii dokumentów. Informacje dotyczące opieki powinny pozostawać w uzgodnionym obiegu, a osobisty plan uczenia się ma jedynie porządkować twoje działania. Oznaczaj też datę wyjaśnienia, jeśli ustalenie może zostać później zmienione.

Zapis „omówione” warto odróżnić od „potrafię powtórzyć”. Pierwszy potwierdza rozmowę, drugi opisuje twoje rozumienie uzgodnionej czynności. Jeśli po pokazie nadal masz wątpliwość, nie zamykaj pozycji tylko dlatego, że ktoś poświęcił jej czas. Dopisz, którego kroku nie rozumiesz, i poproś o uzupełnienie. W ten sposób lista przestaje być formalnym odhaczaniem spotkań, a zaczyna wskazywać, gdzie nadal potrzebujesz pomocy.

Szersze przygotowanie do wyjazdu i poznawania nowego otoczenia omawia artykuł https://wse.krakow.pl/praca-w-opiece-w-niemczech-jak-przygotowac-sie-do-wyjazdu-i-odnalezc-w-nowym-otoczeniu/. Własna lista pytań pomaga przełożyć te przygotowania na konkretne sprawy po przyjeździe.

Ustal kolejność według potrzeb, nie według łatwości

Łatwo zacząć od drobiazgów, które szybko można odhaczyć, a zostawić trudną rozmowę na później. Sprawdź jednak, co jest potrzebne przed najbliższym uzgodnionym zadaniem.

Jeśli jutro masz zrobić zakupy, najpierw wyjaśnij listę, sposób rozliczenia i kontakt w razie braku produktu. Poznanie położenia zapasowych ozdób może poczekać. Termin wynika tu z rzeczywistej potrzeby, a nie z liczby pytań, które uda się zamknąć jednego dnia.

W harmonogramie nie zakładaj, że każda osoba będzie dostępna w dowolnym momencie. Zapytaj, kiedy można spokojnie omówić dany punkt. Jeśli odpowiedź wymaga udziału organizatora współpracy, zaznacz to oddzielnie. Brak natychmiastowej odpowiedzi nie jest zgodą na dowolne wykonanie zadania.

Nie musisz wyznaczać sobie celu „poznam cały dom w dwa dni”. Przydatniejszy jest konkretny rezultat: rozumiem ustaloną organizację najbliższych zakupów i wiem, kogo zapytać o zmianę.

Po kilku dniach sprawdź, co nadal wymaga pomocy

Krótki przegląd listy pokaże, czy powracają te same pytania. Może brakować jasnego zapisu, wyjaśnienia jednego słowa albo potwierdzenia, która osoba podejmuje decyzję. Nie oceniaj każdej powtórnej wątpliwości jako braku zdolności do pracy. Najpierw ustal, jaka informacja nadal nie została przekazana w zrozumiały sposób i czego potrzebujesz, żeby ją uporządkować.

Podczas takiego przeglądu warto sprawdzić:

• które ustalenia potrafisz już wyjaśnić własnymi słowami;
• przy których zadaniach nadal potrzebujesz pokazu, instrukcji lub kontaktu z odpowiedzialną osobą;
• co zmieniło się od pierwszej rozmowy i wymaga aktualizacji notatki.

Jeśli zmiana dotyczy zakresu pracy, wróć do właściwej osoby i potwierdź ją w uzgodniony sposób. Plan uczenia się nie jest dokumentem, który sam dopisuje nowe obowiązki. Jego rolą jest ujawnienie pytań, zanim niewiedza zostanie pomylona z gotowością do działania. Dzięki temu na kolejną rozmowę możesz przyjść z jednym konkretnym problemem i wyjść z odpowiedzią, którą rzeczywiście rozumiesz.

Materiał przygotowany we współpracy z partnerem